Apis mellifera anatolica

Arılıktan İzlenimler

2011-09-16T20:51:00.016+03:00

Arılığımızın Google Earth Görünümü. 2010

Arılar ağaçların altında.

Çevreye iki ev daha yapıldı.

Aşağı Çulpara Yolu

Arılıktan Bir Bölüm 20110818

Temizlik

Elif Ebe Gözetiminde Temizlik

Temizliğe Devam

Başlamadan Mola

Hasat Öncesi Arılara Öğütler 20110913

Bu yıl arıcıklarımızla yeterince ilgilenemedik.

İşi, arılara öğüt vererek idare ettik. :)

Örneğin bahara girişte besleyemedik.

Besleme işini, kovandaki balların sırını bozarak, kendi ballarını kendilerine yedirerek geçiştirdik.

Kovanların bahar temizliğini geciktirdik.

Kovanları, arıların gereksinimine uygun olarak ilk fırsatta değil, kendimiz fırsat buldukça değiştirdik.

Her yıl % 3,2 Coumaphos içeren ilacı, kendimize özgü yöntemlerle şuruplandırarak, şurupla veriyorduk. Bu yıl, 4mg Flumethrin(% 90) içeren 6gramlık polietilen şeritlerden kullandık.

Şeritleri kovanda kırk gün tuttuk. İyi bir varroa mücadelesi oldu. Demek ki çevremizdeki varroalarda flumethrin'e karşı henüz direnç oluşmamış.

Yine de hasat sonu ve sonbahar mücadelesinde, Formik Asit kullanacağız varrolara karşı.

Bence, Formik Asit'in ayrıcalığı, üstünlüğü organik asit oluşu değil, buharlaşıp uçup gitmesi; kovanda, balda, mumda kalıntı bırakmaması. Önemli sayılmasa da bir üstünlüğü daha varmış: Kapalı gözlere de girebildiği için, oralardaki varrolara da, az da olsa, etki ediyormuş.

Varroa ilaçlarının iyi bir özelliği var: Tüm arı parazitlerine karşı da etkililer. Varroa için yeterli olan doz onlara karşı haydi haydi yeterli oluyor. Bu nedenle birçok arıcı, arı biti, yakı böceği gibi parazitleri hiç görmüyor bile.

Arıcılarımıza "kalıntısız" ürünler üretme çabalarında kolaylıklar; herkese sağlık ve mutluluklar dilerim.

Bir Gözlem

2011-06-16T02:23:00.013+03:00

Balkonda bir kovan arım vardı; kışa beş çerçevede girdi, dört çerçevede çıktı.
Bilindiği gibi bu yıl bahar geç geldi; üstelik de balkon tam kuzeye bakıyor. Balkondaki arı insanın tezcanlılık duygularını kabartıyor: İlk teşvik şurubunu Mart başında, havalar daha ısınmadan vermişim, 200ml şurubu alamadı dört çerçevelik arı.

Daha sonraki günler, iki günde bir olmak üzere, sürekli 1:1 oranında şurup verdim. Şuruba her defasında, hafifçe ıslattığım şekerle birlikte iyice ezerek, azıcık da polen kattım.
70-80 günde 12kg şeker, 100g polen verdim diyebilirim.

Koloni hızla gelişti; geliştikçe az ya da çok kabartılmış petekli çerçeve verdim.

Koloni artık iyice gelişmiş, 16 çerçeveyi kapsayacak düzeye gelmişti ki 22 Mayıs günü böldüm: Analı kısımda 7, anasız kısımdaysa 9 çerçeve arı bıraktım...
Anasız kısımda anamemeleri oluştu, gelişti…

**** Bu Dört Kovan Boş Değil, Anaları Bile Var.

Analı kısmı, “burada uğraşamam artık”, diyerek arılığa götürdüm.

Anasız kısmıysa Haziran başında dörde böldüm…
Dokuz çerçevedeki arı dörde bölününce 3, 3, 4 ve 4 çerçevelik dört kovan olabiliyormuş.

“Analar ikiz kardeş(!) olarak aynı gün çıkacaklar (doğacaklar), aynı günlerde döllenme uçuşuna çıkıp aynı günlerde yumurtlamaya başlayacaklar” diye 5 Haziran- 13 Haziran arasında kendimi engelledim, arıları rahatsız etmedim (eh işte olabildiğince).

13 Haziran günü en zayıf koloni adayından başladım kontrole: Kovanda dört çerçeve, üçünde arı var. Önce anayı gördüm. Döllenmiş gibi görünüyordu, küçük bir kavanoza aldım. Sonra yumurtaları gördüm ve ana arının sırtına, arı işaretleme kalemiyle küçük, beyaz bir nokta kondurdum. Boya iyice kuruyup kokusu da tamamen kaybolunca çerçevelerden birinin üzerine bırakıverdim.

Geçtim ikinci kovana…
Anayı göremedim, yumurta da yok.

Üçüncü kovandaki ana döllenmemiş, belli.

Dördüncü kovandaki ana, o da döllenmemiş. Yapacak bişey yok.
Kovanda unuttuğum besleme kabını aldım, kovanı kapattım.

Besleme kabı, çanta şurupluk biçiminde, içinde üç-beş arı. Kovan kapağının üstüne (çıtalar kirlenmesin diye kovan önüne değil, kapağın üstüne) silkeledim.
O da ne? Bir ana arı! Biraz önce gördüğüm olamaz!

Kanadından tutup kovan girişine bıraktım. Nöbetçi işçiler almadılar, içeri girmesini engellediler, üstelik biri kovaladı bile.

Garibim ana arı uçtu, geri geldi, yine giremedi içeri.
Yine uçtu, diğer kovanlara yöneldi; onlara da giremedi ki tekrar geldi. Bu kez ben yakalamak isterken kaçtı öbür kovanlara doğru. İlk baktığım kovana giremeyince yanındaki, anasını göremediğim, kovana yöneldi ve sanki kendi kovanıymış gibi girdi. Giriş o giriş.

Balkondaki eski petekli, melisa esanslı iki kovanda hiçbir hareket yok henüz. :)

Oğul Üstüne Oğul

2010-07-12T22:47:00.015+03:00

Yazının başlığı "balkona gelen ikinci oğul" idi. Ben yazıyı yazıp fotolarla tamamlayana kadar yeni gelişmeler oldu balkonda.
Bir küçücük oğul daha geldi. Arıları bir çerçeveyi bile dolduramıyor, peteğin sadece bir yüzünde oyalanıyorlar.

İlk gelen oğulda ise yeni ana arayışları var. Dört çerçeveyi kaplayamayan oğul, bir ay içinde sekiz çerçevelik arı ailesi olmuş da beğenip peşine takıldıkları analarını beğenmez olmuş, ya da verdiğim şuruplardan coşup çerçevedeki peteklerin üçünde, birer ikişer ana memesi yapmışlar; "bolluk oğulu" vermeye yönelmişler. Belki de ana yenileyecekler...

Balkonda arıcılığın en büyük zorluğu "arıları rahatsız etmek endişesi". Bu endişe arıcıyı, arı ailesini sık sık ve ayrıntılı incelemelerden alıkoyuyor.

Balkondan Bir Manzara

Hikayeyi baştan alayım...

Yuva arayan oğullar için iki adet kovan hazırlamış, içlerine polenli, temiz; esmer, siyah, ayrıca ham mumlu petekler koymuş, iki kovanda da birer peteğe biraz melisa esansı damlatıp balkona bırakmıştım.

11 Haziran günü küçük bir oğul gelip birine yerleşti.
Gelen oğul bu kovanı seçmiş olsa da bir hafta sonra daha düzgün bir kovana aktardım.
Bu "seçilmiş kovan"ı yine, yeni oğullar için hazırladım.

Dört çerçeveyi bile kaplayamadığı için küçüklüğüne bakıp ana arısının döllenmemiş olduğunu düşünüyordum; yanılmışım. 2 Temmuz günü, yani gelişinin 21. günü çıkmakta (doğmakta) olan işçi arıları gördüm. Demek ki gelen oğulun ana arısı geldikleri gün başlamış yumurtlamaya. Hem de pek düzgün, pek düzenli yumurtluyor. Ben de nerdeyse hergün bakıp besliyorum desem yeridir.

11 Haziran günü gelen oğul. Polen tuzaklı kovanda. Şimdilik polen toplamıyor.

Arılıkta maske ne demek, çizmesiz çalışmayan ben arıcığıma şort-terlik bakıyorum. Bunun iki nedeni var: Astronot kılıklı arıcı, arılardan gereksiz yere çekinen, ürken insanların bu çekingenliğini korkuya dönüştürebilir. İkinci neden ise, maskesiz arıcının arıyı rahatsız etmeme konusunda daha titiz, dikkatli davranmak zorunda oluşu.

Ben bu kovanla böyle ilgilenirken öbür kovana da hergün gözüm takılıyor.
Bir akşam üzeri kovan girişinde üç-beş arı gördüm; kovana girip çıkıyorlar. Acaba dedim, yeni bir oğul mu?
Kovanın üstündeki bezi kaldırdım. Çerçevelerde de üçer beşer arı. Demek ki dedim "oğulcuğum, çevrede çiçek tozu, balözü bulamamış, burayı değerlendiriyor".

Ertesi gün fikrim değişti. Dün gördüklerim yeni yuva arayan öncü arılarmış.
Arkadaşlarını bu kovanın kendilerine uygun olduğu konusunda ikna edip getirmişler, bugün bu "seçilmiş kovan"a yerleşmişler (08.07.2010 Perşembe).

İlk bakışta oğul olduğu bile belli olmayan bir grup arı. Bir çerçevenin bir yüzünü ancak kaplıyorlar, kovan tabanında da küçük bir küme.

Bu kadarcık arı içinde ana arıyı göremedim, tabandaki o arı kümesi içinde miymiş ne, ama tavır ve davranışları tam bir "kendi kovanındaki arı ailesi" izlenimi veriyor. Ben de onlara kovanını benimsemiş bir oğulmuş gibi davrandım. Önceki "oğul" ve bu "yeni oğulcuk"a 1:1 oranında şurup verdim.

Oğulcuk Sarayda. Yediği yanında, yemediği önünde.

Geldiğinin ertesi günü kovandaki fazlalık çerçeveleri aldım, fazla da olsa üç çerçeve
bıraktım. Arılar iki çerçevenin arasındalar.
Ana arıyı da gördüm. Bu küçücük oğula göre iri, diri, sakin bir ana. Boyuna posuna
bakılırsa döllenmiş, güzel yaş almış bir ana.

Hepsi görülen kadar değil, bunun iki katı kadar

Peki ama, "yaşlı ananın peşinden gelen arı, bu kadar az olabilir mi" diye sorarken kendi kendime, bugün yazının başında değindiğim olayı gördüm; kendi yanıtımı buldum: İlk gelen oğulu kendi halinde bıraksam yine bir oğul verecek. Bu oğul da döllenmiş anasıyla çıkan minicik bir oğul olacak...

Yine bugün, bu küçücük arı ailesinin üreme, büyüme çabalarına başladığını gördüm:
Bir günlük ve iki günlük yumurtalar... Demek ki geldiği gün yumurtlayamamış, belki de ben göremedim kurtçuk haline gelmiş olanları...

Yönleri Düzeltilmiş Kroki

Balkonda arıcılık pek zevkli. Hele bir de oğul güzergahındaysa... Fakat, ancak, amma ve lakin bizim balkon pazaryeriyle içiçe. Haftada iki gün pazar kuruluyor.

Arılar Pazarcılık Öğreniyor

Böyle giderse karpuzcularla birlikte ben de balkondan bağıracağım: Arıya gel, arıya; hakiki....... Arısı bunlar; hakiki bal yapar, polen toplar,süt verir; hem doğal hem organik; kendi de organik, zehiri de organik, tamamen organik.

En iyisi, mevsim bitmeden, dolu kovanları götürüp boşlarını getireyim balkona...

Organik deyince aklıma geldi:
Birileri bir ilaç üretmiş. Varroayı öldürüyormuş, arıya hiç zarar vermiyormuş, çünkü tamamen bitkiselmiş, tamamen organikmiş. Tamamen bitkisel ve tamamen organik olduğu için de antidot, panzehir falan da gerektirmiyormuş.
Yılan zehiri, akrep zehiri organik değil sanki.

Haydi üreten üretti ve reklam için prospektüsüne böyle böyle yazdı. Hiç mi kontrol eden yok, ya da kimler kontrol edip izin verir böyle bir prospektüse.

İlacın etki ve etkinliği, kulanışlı olup olmadığı da ayrı bir konu. Bilmiyorum, belki de çok kullanışlıdır...

Balkona Gelen Oğul

2010-06-12T15:53:00.009+03:00

Hızırpaşa Mahallesi'ndeki bazı işçi arılar Mayıs ortalarında “burası güzelmiş, gelebiliriz” demişlerdi. Önce 4 Haziran günü “bugün geliyoruz” deyip gittiler.

. Kovanı Beğenmeyen Arılar

Sonra, yani bugün, 11 Haziran sabahı gelip balkondaki eski petekli ve sonradan ilave edilen temel petekli çerçevelerin bulunduğu “melisa kokulu” iki kovandan birine girmişler; çerçevesiz tarafta salkım oluşturmuşlar (belki de koku uzaktan hoşlarına gitti, kovana yerleşmeye kalktıklarında yoğun geldi). Örtü bezini kaldırınca salkım, kovanın tabanına düştü. (saat: 17:20)

. Huzursuz Ettiğim Arıların Dışarı Uğradığının Resmidir

Polenli eski peteklere 3:2 'lik şurup serpiştirdim, çerçeveleri salkım oluşturdukları tarafa yaklaştırdım. Kalan şurubu da su bardağıyla kovan tabanına bıraktım.

. Oğulun Girdiği Kovan Ve Binanın Kabaca Krokisi

Bir saat sonra oğulun kovanı tamamen benimsediğini gözlemledim. Artık kovanı terketmezler; çünkü, hafiften de olsa yağmur çiselemeye başladı. Akşam da olmak üzere. Burayı bir gece kullandıktan sonra da terkedecek değiller ya! Üstelik kovanda polenli petekler var, temel petekli çerçeveler var, 300ml kadar da şurup verdik...

. Kovan Önündeki Arıların Sakinliği...(Saat: 18:30)

Koloni yaşamının Hiçbir dönemi varroa mücadelesi için bugünden daha uygun olamaz: Kolonide ilaçlardan zarar görmesi muhtemel olan yumurta, larva, pupa yok; varronın girmeye hazırlandığı kapanmak üzere olan ya da girip üremeye başladığı kapalı yavru gözü yok; tüm varroalar arıların üstünde ve bizim uygulayacağımız ilaçların etkisine açık..
Yeter ki varroaların (yani bu koloni bireyleri üzerindeki varroaların) önceden direnç kazanmış olmadıkları uygun ilacı, uygun miktarda, uygun biçimde kullanalım.

Tüm arıcılarımıza zevkli ve verimli bir arıcılık dilerim.

Amatör Arıcılığın Temel İlkeleri 2 (Arıcılığın "A 2" 'si)

2010-05-10T20:40:00.017+03:00

Amatör arıcı hevesli, ilgili ve meraklıdır. Başlangıçta ilgi alanı arıyla ya da balla sınırlı olabilir. Zamanla yeni şeyler görüp öğrendikçe ilgi alanını genişletecektir; çünkü, arıcılıkta arı kovanları, çevredeki bitkiler, iklim koşulları, arıcının bilgi ve bilgilerini uygulama yetenekleri (bazen da kişisel, maddi, sosyal olanaklar) daha az önemli değildir.

Herkesin koşulları, olanakları farklı; bilgi, ilgi ve becerileri farklı ve daha nice farklar…
Dolayısıyla iki kovan arıyla da başlanabilir, on iki kovan arıyla da. Ben "üç kovan arıyla başlanmalı” diyenlerdenim.

Arılarımızı almadan önce bilgi ve görgümüze uygun doğru-yanlış sorular sorduk; arı alacağımız kişiden doğru-yanlış cevaplar aldık ve sonunda arılarımızı alıp ”arılığımıza” yerleştirdik. Keşke “üç yerine beş”, ya da “on iki yerine iki kovan arı alsaydım” dedik.

Arıcılığı sürdüreceksek, üzülecek bir şey yok. Arı alımı bizim için ilk ders olacaktır. Arılarımızı aldık ve günler geçiyor. Boşa geçmesin, bir şeyler yapalım…

Sonbahar başlarındaysak, arıdan hiçbir şey beklemeden, mümkünse her gün, akşamları, arının alabileceği miktardaki şurupla besleme yapalım.

Kışa girmeden önce varroa mücadelesini tamamlayalım.

Kışa sağlıklı, genç arı oranı yüksek, kalabalık; kışlık sırlı bal stokları yeterli bir arı ailesi olarak girmelerini sağlayalım.

Yine kışa girmeden önceki son kontrolümüzde “fazla gibi” görünen çerçeveleri kovandan çıkaralım. Arılarımız kışı biraz sıkışık geçirsinler ki birbirlerini kolayca ısıtsınlar (kovanı değil, birbirlerini).

Kış bitti, bahar kendini gösterdi, hava şartlarının elverdiği ilk gün arılarımızı kontrol ettik. Kovanlarımızın birinde ana arı yok. Eyvah dememek için iki ya da üç kovan almıştık (!)

Ana arısı olmayan kovanımızı, ana arısıyla birlikte güzel güzel çalışmaya başlamış olan bir kovanımızla birleştirelim.
Bu arada “ölen ana arı kaç yaşındaydı” sorusu da aklımıza gelecektir. Keşke arıları alırken ana arılarının o yılın anası olmasına özen gösterebilseydik. Neyse ki, artık kontrol bizde. İlgimiz devam ettiği sürece arı ailesi ya da ana arı kaybımız (çok özel bir salgın olmadıkça) böyle %33 ya da %50 gibi yüksek olmayacaktır.
Artık varroa mücadelesinin ilkbahar adımını atalım. Zaten bir sonbahar sonu, bir de ilkbahar başında yapacağız bu mücadeleyi. (İlgi alanımız varroanın yaşam döngüsünü de kapsamaya başladı, değil mi?)
Bir Kovan Kasasını Üçe Bölerek Oluşturduğumuz Üçlü Ruşet Kovan (29.04.2010)

Kovan kontrollerinde çerçeveleri, petekleri, arıları daha yakından görmek istediğimizde karşılaştığımız zorluklar olduysa; kovan dibinde, peteklerde nem ve küf gördüysek kovanlarımızın fiziki hataları var ve bizim hatalı uygulamalarımız olmuş demektir.

Kovanlardaki en sık karşılaşılan hata, çerçevelerle kovan arasındaki uyumsuzluktur.

Çerçeveler kovanlara ve arılığımızdaki her çerçeve arılığımızdaki her kovana koyabileceğimiz ölçülerde olmalıdır. Arılar kovan içindeki 8-10mm ‘lik aralıkları “arı geçiş yolları” olarak algılarlar. Bu nedenle çerçevelerle kovan duvarları arasındaki boşluklar arı geçiş yolları olarak düzenlenmelidir.

Arılar kovan iç hacmini 20 litre de olsa 80 litre de olsa kabullenebilirler, fakat 7,5 mm ‘den dar mesafeleri kapatılması gereken tıkanmış yol gibi algılayıp prepolisle kapatırlar. Çerçeve kaymaları, çerçeve ve kovan duvarlarında oluşabilecek şekil bozulmaları da işi iyice zorlaştırır.
Bu nedenle, standart kovanlarla başlamak en iyi seçim olacaktır.

Bu arada havalar biraz daha ısınmıştır. Öyleyse arılarımızı, çerçeve sıralarını bozmadan temiz, kuru, standart kovanlara taşıyabiliriz: Eski kovanımızı arısıyla birlikte alıp 1m kadar geriye koyalım. Temiz, kuru, standart, boş kovanımızı eski kovanın eski yerine, tam olarak aynı yere koyalım. Dışarıdaki arılar hemen bu kovana girmeye başlarlar. Eski kovandaki arılı çerçeveleri hiç acele etmeden ve oyalanmadan tek tek yeni kovana yerleştirip üstünü kapatalım.
Her ne kadar kışa girerken arıları sıkıştırdıysak da bahar başında yine “fazla gibi görünen” çerçeveler olacaktır. Bu kez de değişken hava koşullarında üreme ve yavruları ısıtma sorunuyla kolayca başa çıkmaları için sıkışık olmaları gerekiyor arıların.

Her çerçeveyi elimize aldığımıza göre kovandaki polen ve bal stoğunu da görmüşüzdür, değil mi? Duruma göre ya bir çerçevedeki balın sırını bozarak kovandaki balı yemelerini teşvik ederiz, ya 2:1 oranındaki koyu, yoğun şurupla besleriz, ya da öylece bırakırız… Yıllar önce, bir kovandaki arılı çerçeveleri iki kovana paylaştırmış ve iki arı ailesi oluşturmuş olmaktan büyük gurur duymuştum. Bugün, Nisan ayı sonlarında, üç katlı kovandan polen toplarken, ya da kurtçuk taşıması yaparken bile aynı gururu duyduğumu söyleyemem. (29.04.2010)

Arıcılığımızın bu aşamasında arılarımıza haftada bir kez “bakmak” yeterli olacaktır. Kovandaki arı faaliyetlerinin artması, özellikle ana arının petek gözlerine hiç ara, boş göz bırakmadan yumurtlamaya başlaması bizi tüm endişelerimizden uzaklaştırmaya yetecektir. Nasıl olsa temel arıcılık malzemelerimiz, sonbahar sonunda ve ilkbahar başında “fazlalık” olduğu düşüncesiyle kovandan aldığımız kabartılmış petekli çerçevelerimiz, temel petek taktığımız boş kullanılmamış çerçevelerimiz ve yedekte hazır bekleyen kovanlarımız var.
Şehrin göbeğinde, Sultan II. Bayezit Külliyesi bahçesinde “gülbaharda bir arı”. 30.04.2010/Amasya

Şimdi de sırada acemiliğimizden doğan bir endişe kaynağı var: Oğul... Güzel Tükçe’mizin bildiğim tek yanlış anlaşılan sözcüğü.
Oğul sözcüğünde bir erkeklik ifadesi var; oysa arı oğulunda erkekler değil dişiler hakim; doğum, gençlik, gençleşme, yenilenme anlamları var, fakat ilk oğul yaşlı ana arının kovanı terk etmesiyle oluşuyor.
Bence İngilizce de yetersiz bu konuda. İngilizce’deki swarm sözcüğü de ne bir doğumu ne de bir kovanı terk eden arı grubunu ifade ediyor. Sanırım “oğul” da “swarm” da arı yaşamının "sır" olduğu dönemlerden kalmış sözcükler ve bugün mesleki terim olarak kullanıyoruz artık bunları.
Bu vesileyle bilgisayarlardaki çeviri yazılımlarına güvenmemek gerektiğini de not etmiş olalım.

En iyisi ayrıntıları öğrenelim, ayrıntılarda boğulmadan işimize bakalım...
Her arıcıya sağlıklı ve mutlu bir arıcılık; her arıya bilgili, görgülü ve becerikli bir arıcı ne güzel olur.

Amatör Arıcılığın Temel İlkeleri (Arıcılığın "A" sı)

2010-03-30T11:54:00.017+03:00

Arıların yaşamasına uygun ortamlar ve arılar, arıcılıktan önce de vardı. Temel ilkelerini incelemek istediğimiz arıcılık için öncelikle arıcıya ihtiyacımız var.

Bu nedenle biz de arılardan değil, arıcılardan başlayalım. Zaten arıların ilkelerini sadece anlamak, bazan da sezinlemekten ileri gidemiyoruz. Arıcıların iyileştirilmesi (ıslahı) sanki arıların iyileştirilmesinden (ıslahından) kolaymış gibi görünüyor.

Arılar doğada kendilerine uygun buldukları yuvalarda yaşamlarını iyi kötü sürdürüyorlar. Ben arıcıyım diyen kişi bu arıları bir kovana yerleştirdikten sonra onların yaşamlarının sorumluluğunu da üstüne almış oluyor. Artık, “nasıl olsa doğada şöyle gariban gariban yaşıyordu” demeye hakkı kalmıyor. Artık arıcı, arıcılık bilgi ve görgüsüne göre elinden geldiğince, en iyisini yapmak zorundadır. Canının istediği zaman, istediği konularda müdahale edip sonra da “saldım çayıra” diyemez.

Balkondaki saksıda, henüz yeni yeni çiçek açmaya başlamış olan Dağ sümbülü ( Üzüm sümbülü - Muscari armeniacum 'Blue Spike' - Grape hyacinth ) üzerinde bir arı.

Öyleyse “amatör arıcı” nasıl biri olmalı?

* “Sağlıklı temizlik”, “hijyen”, “hijyenik” kavramlarını bilmeli. Arıcılıkta da ilk gereken sağlıklı temizliktir.

* Arı ailesinin ve aileyi oluşturan üç farklı arı bireyinin yaşamlarını anlamaya, öğrenmeye hevesli olmalı.

* Arıcılık hakkındaki bilimsel klasik bilgileri öğrendikten (!) sonra da yeni bilgilere açık; her yeni bilgiyi duyar duymaz tüm kovanlara uygulamayacak kadar tedbirli olmalı.

* Özellikle televizyon ve internette duyup okuduklarının çok yararlı bilgilerle birlikte safsataları da içermekte olabileceğini aklından çıkarmamalı. "Kirli Bilgi Merkezi" diyebileceğimiz internette okuyacağı her yazı gibi bu yazıda da arayacağı ilk özellik samimiyet olmalı. Bu kez de samimi bulup hataları görememe zaafına düşmemeli.

* Arıcılıkla ilgili her şeyi bilebileceğini sanmamalı. Hem öğrenilmesi gereken hazır bilgilerin sonu yok, hem de sonradan eklenecek (bazan da çıkarılacak) olan bilgilerin.

* “Bir kovan en fazla 1m² yer kaplar, yatırımınızı ertesi yıl kâra geçirir” sözüne inanmamalı. (Ne demek istediğimi en iyi üç-beş kovan arısı olan amatör arıcılar ve küçücük bir kafeste kanarya besleyen kanarya sevenler anlayacaklardır.)

* Arılarına bakacak yeterli zamanı olmalı.

Süzülmüş ya da sadece kabartılmış olan petekleri, eksi 18 °C sıcaklıkta (yani mum güvesi yumurtalarını bile öldürecek soğukta) iki gün bekletip poşetlere koyduktan sonra, evimizin balkonunda, kovan kasalarının içinde saklıyorum.

4-5 aydır yukardaki kovanlarda sakladığım kabartılmış peteklerden biri.

* Artık gönlünüzü rahatlatacak bir söz edeyim bari: Londra’nın Fleet Street’inde, New York’un Manhattan ve Brooklyn’inde arıcılık yapılabiliyorsa, sizin evinizin bahçesinde, balkonunda, terasında da yapılabilir. Doğaldır ki, özellikle acemiyken, komşularınızı da dikkate almanız gerekir. Örneğin eviniz bizimki gibi pazaryeriyle iç içeyse daha uygun bir yer bulmalısınız.

Tüm bunlara karşın hâlâ hevesiniz kırılmadıysa sizin için de “iflah” yok demektir.
Öyleyse buyurun, aramıza hoşgeldiniz! Yarın mı, yoksa bugün mü alıyorsunuz arılarınızı?

Yine Mi Tuz

2010-03-10T16:59:00.007+02:00

Bilimsel bilgilerin hepsinin sonsuza kadar geçerli olacağının garantisi yok; fakat yine de “hayatta en gerçek yol gösterici ilimdir, fendir”.
Bilimsel bakış açısının kuşkuyu da içinde barındırıyor olması bilim insanlarını yeni arayışlara yöneltiyor. Fennî kovanlar da bu sayede icat edilmedi mi?

Beni rahatsız eden şey ise böyle bir bakış açısıyla standart kovanlarda bile bin bir değişiklik yapmayı düşünen; bazan da çok başarılı geliştirmeler yapan bazı arıcıların hâlâ elli yıl önceki kitapları ya da noksan, hatalı gözlemlerini kanıt göstererek arılara tuz verilmesi gerektiğini söylemeleri.

. 1940'lardan bir afiş, eski Tekel (İnhisar) ’in Sofra Tuzu Afişi

“Ben arılarıma tuz veriyorum ve şöyle, şöyle başarılı oluyorum” diyen ve aslında gerçekten de başarılı olan arıcılara diyorum ki: Diğer uygulamalarınızı aynen yapsanız ve tuz vermeseydiniz… arılarınız tuzsuz kalır, siz de başarısız mı olurdunuz?

Tuz verilmesi gerektiğini ileri süren arıcılarımızın bir tezi de şu: “Arılar tuzlu suyu tercih ettiklerine göre tuza ihtiyaçları var”.
Bence arılar tuzlu suyu ya daha ılık olduğu için ya da mineral ihtiyaçlarını giderebilecekleri yanılgısıyla tercih ediyorlar.

“Benim arılarım o kadar doğal ve o kadar mükemmeldirler ki, yanılmazlar” diyenlere sözüm yok. Zaten onların o mükemmel arıları su ve mineral ihtiyaçları için taze çiftlik gübresi (kemre) sızıntılarına; propolis ihtiyaçları için ise sıcaktan erimiş asfalta da konmazlar.

İyi ki altılı ganyan oynamıyor, amatör arıcılık yapıyoruz. Altılı ganyanda kazanabilmek için altı yarışın altısında da birinci olacak atları doğru tahmin etmek gerekiyor. Beş doğru tahmine amorti bile yok!

Arıcılıkta ise arıcının birçok hatasını arılar telafi ediyor; ufak tefek hatalar arıcıyı başarısızlığa sürükleyemiyor.

Bu bağlamda, benim protein ve mineral takviyesi olarak bebek maması verdiğim gibi Sayın Murat Çakır da arıcılığının ilk yıllarında arılarına süt tozu veriyormuş.

Bu gibi küçük(!) hatalar yapan arıcının diğer uygulamaları, arıya müdahaleleri, yol göstermeleri zamanında, olumlu, uygun ve yeterliyse başarı kaçınılmaz oluyor. İşin garip olan püf noktasına gelirsek: Bu “kaçınılmaz başarı” nedeniyle arıcı da hatasını görmekte gecikiyor, giderek bu hatalı uygulamayı kendisini başarıya götüren formül sanmaya devam ediyor.

Bu yazıyı ortağım Hasan’a, Kale Köyü’nden dostlarım Kasım’ın Ahmet ve Kasım’ın Muzaffer’e armağan ediyorum.

Olanak, Merak Ya Da Nostalji

2009-11-19T10:51:00.034+02:00

Amatör arıcılar arıcılıkta biraz aşama kaydedince ilkel kovanlara heves ediyorlar. Bazen de bu kovanları günümüz gereksinimlerine göre yeniden düzenliyor, bir bakıma geliştiriyorlar.

Henüz taş ya da çömlekten yapılmış kovanlara rastlamadım.

Karadeniz Bölgesi'nde ağaç kütüklerinin oyulmasıyla elde edilen "kütük kovanlar", biraz iç bölgelerde yine silindirik biçimde, fakat söğüt ve benzeri ağaç dallarından örülmüş "sepet kovanlar", Trakya'da da konik biçimde örülmüş "sepet kovanlar" rağbet görüyor.

Bu merakları baskın olan arıcılarımıza 16. yüzyıldan bazı arıcılık uygulamalarını aktarmak istiyorum.

Bu konuda bana ilham veren Pieter Bruegel the Elder (1525-1659)'in The Beekeepers and The Birdnester adlı tablosu oldu.

Günümüz arıcılarından biri, işi daha da ileri götürmüş ve ( http://www.martinatnewton.com/page6.htm ) şu uygulamaları yapıyor:

Arıcımız "oğul" almaya gidiyor. (Our beekeeper will collect a swarm.)

Arıcımızın giydiği ve dikimini tarif ettiği arıcı maskesi.

Ve daha yeni tarihlerden birkaç örnek:

(Fotoğrafların kaynakları isimlerinin içinde gizlidir)

Aslında bu uygulamaları bilgi, görgü ve olanakların sınırlı olduğu yer ve zamanlar için anlamak daha kolay...

Son Söz: Merak sınır tanımaz!

Arı Kovanı Nasıl Olmalı?

2009-11-07T20:23:00.038+02:00

Arı kovanı, arı yaşamı için sağlıklı ve konforlu; arıcı için ucuz, kullanışlı ve uzun ömürlü olmalı.

Bu genel ilke doğrultusunda düşünürsek arının kovan içi yaşamını, üreme, üretme, ürettiklerini saklama, düşmanlarıyla mücadele biçimlerini;

alışkanlıklarını, tercihlerini ve yeteneklerini;

başa çıkmakta zorlandığı güçlükleri, örneğin mevsimlerle değişen iklimsel güçlükleri, parazitleri, bakteriler, virüsler ve diğer zararlıları;

her türlü müdahelesi sırasında arıcının verebileceği zararları;

bunlara karşı arının ve arıcının yapabileceklerini hesaba katmalıyız.

Kovan arıların doğal yaşamlarına uygun bir malzemeden üretilmeli, sağlam ve dış etkilere karşı dayanıklı ya da korumalı olmalı, güneşten, rüzgardan, yağmurdan, kardan etkilenmemeli, içine su sızdırmamalı;

bir arı ailesinin rahatca benimseyip yaşayabileceği büyüklük (hacım) ve biçimde olmalı;

yazın bol hava almalı, arıların kovan içini serinletme ve balın suyunu uçurma çalışmalarına kolaylık sağlamalı;

kışın salkımdaki arıların temiz hava solumasını sağlayacak bir havalandırması olmalı, fakat bu havalandırma hiç bir zaman arıları doğrudan hava akımı altında (cereyanda) bırakmamalı;

kovan girişleri arıların giriş çıkışları için yeterli, kovanı savunmalarına kolaylık sağlayacak kadar küçük, arılar kış salkımındayken fare gibi zararlıları heveslendirmeyecek biçimde olmalı;

kovan içinde arıların hareketlerine uygun yollar (çerçeveler arasında ve çerçevelerle kovan iç duvarları arasında uygun aralıklar) olmalı;

çerçevelere takılan temel petekler arasındaki mesafe 37mm, çerçeve üst çıta genişliği 27mm olmalı (ki arılar çerçeve üst çıtalarını, balları sırladıktan sonra da petekleri birbirine bal mumuyla yapıştırmasınlar).

arıcının her türlü kontrol ve müdahalesine elverişli olmalı;

arıcının fazla zorlanmadan tutup taşıyabileceği biçim ve ağırlıkta olmalı;

arı ailesi büyüdükçe kovan da büyümeli, büyütülebilmeli;

an azından arılığımızdaki diğer kovanlarla aynı olmalı...

Yıllardır her kış memnuniyetle kullandığımız 1,2 cm çaplı deliğiyle önden havalandırmalı kovanlarımızdan biri.

Bu durumda Standart Langstrot Kovan bana uygun; fakat, yetersiz görünüyor. "Her arıcı yeni bir kovan icat etmeye çalışmıştır" diye bir söz duymuştum. Benimki icat sayılmaz, olsa olsa geliştirme çabası diyebiliriz.
Yeni kovanların, bir de boyalıysa, kışın nem içinde kalması kaçınılmaz oluyor. Bunda kovan tabanının (standart dışına çıkılarak) girişe doğru meyilli yapılmamasının da önemli rolü olduğunu inkâr etmiyorum; fakat, nem demek küf demek, mantar demek; dolayısıyla taş hastalığı (Stonebrood), kireç hastalığı (Chalkbrood) ve benzerleri için uygun ortamların oluşumuna katkı demek.

Yukardaki çizim Sayın Murat Çakır'a aittir ve orijinali şu adrestedir: http://www.beyazkovan.com/content/view/32/34/

Bu arada arıcı olarak hepimizin bildiği; fakat, nedense içselleştirip "kendimize ait bilgi" haline getiremediğimiz bir bilgiyi tekrarlamak istiyorum: Arılar kış soğuklarında salkım oluştururlar; hem kendilerini hem de varsa larvaları soğuktan korurlar. Arıların bu yetenekleri, becerileri bitkilerin yaşayabildiği her yerde yaşayabilmelerine olanak sağlar.

Nizamettin ve Güner Kayral, 680 sayfalık (1984 dördüncü baskı) Yeni Teknik Arıcılık kitabının 356 ncı sayfasında şöyle diyor: "Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Muhsin Doğaroğlu'dan bir sohbetimizde dinlediğime göre Norveç'te -49 dereceyi bulan yıllarda dahi dip tahtası tamamen örme tel ile kaplı olan arı kovanlarında dahi sönme görülmediği ancak bal sarfiyatının diğer kovanlara nazaran %33 fazla olduğu müşahade edilmiş. Fakat bahara çıkış ve yavrulama durumunun diğer kovanların çoküstünde bir gelişim gösterdiğinin müşahede olunduğunu bu bahsi bitirirken ilave etmek isterim."

Arıcıların (sanırım yazarlarının da) kış soğuklarından gereğinden fazla korktukları yıllarda yazılmış olan aynı kitabın 336 ncı sayfasından bir alıntı daha: "...kovanın ön üst kısmında, yani uçma deliklerinin 15-20 cm üzerinde en az 13 milimetre, en çok 30 milimetre kutrunda (çapında) bir delik açılması ve bu deliğin kışın açık, yazın ise kapalı bırakılması çok faydalıdır."

Her halde standart kovanların şu üç noksanını görmemiz gerekiyor:

***havalandırma yetersizliği;

***arılar için değil ama, arıcı için polen toplama yetersizliği ;

***parazitlerle mücadelede uygulamak istediğimiz bazı yöntemler için yetersiz, giderek kullanışsız olan taban (Dip Tahtası) yapıları.

Yukardaki fotoğraf Sayın Halil Bilen'den :
http://picasaweb.google.com.tr/kardelenbilen/ArCLKMaalesefTedavisiOlmayanBirHastalKtRVeBulaCDR05#

Bu "tel dip tahtası" da Sayın Ali Şekerli'den:
http://alisekerli.blogspot.com/2009/08/varroa-mucadelesinde-formik-asit.html

Bu noksanları görürsek ve arıların yaşam biçimleriyle birlikte değerlendirebilirsek neler yapabiliriz?

Şimdilik, yani kara kış gelmeden kovan tabanlarını giriş deliğine doğru meyilli hale getirmek üzere kovan ayaklarının altına, arka taraftan yükseklik vermek için, 2-3 cm 'lik birer tahta, çıta koyabiliriz ve diğer konuları da kış boyu düşünürüz.

Fotoğraf Sayın Halil Bilen aracılığıyla Colorado/A.B.D. 'den:
http://picasaweb.google.com.tr/bretholcomb/HoneyHarvest2009#5386165108398236306

Fotoğraf: Sayın Bahri Yılmaz'dan (TKV Teknik Arıcılık Dergisi-Haziran 1993-Sayı 40)

Fotoğraf Sayın Demet Kızılırmak'tan:

http://gununardindan.blogspot.com/2009/07/sezon-henuz-kapanmad.html

Dünyanın değişik yerlerinde, değişik zamanlarda bal sırını tarakla alan üç bayanın ortak noktaları, üçünün de sır alırken tarağı aşağıdan yukarı doğru kullanmayışları. Fakat, işlerini çok da güzel yapıyorlar.(İlle de konumuzla ilgi kurmak isterseniz; tarak standart, yöntemde nüans var. Demek ki, "her arıcı, standartları ve klasik bilgileri göz ardı etmeden, kendine kolay gelen uygulamayı seçmeli" diyebiliriz. Ya da her ustanın bir üslubu, her yiğidin bir yoğurt yiyişi...)

Tüm arıcılara sağlık ve mutluluklar dilerim.

Varroa İlaçlarından Biri

2009-09-08T03:37:00.018+03:00

Hani şu, suya 1/50 oranında katılıp da arıların üzerine serpiştirilen pahalıca bir ilaç var ya, onun ilk çıktığı yıllardı. Şimdiki gibi üç-beş koloni arım vardı ama, ilacın yanında verdikleri doz ayarlama ve kullanma pompasını beğenmemiştim.

İlaç verimli kullanılamıyor, israf oluyordu. Arıların bir kısmı o kadar çok ıslanıyordu ki; kovanın dibine düşüp düşüp kalıyordu...

Daha kullanışlı ve sağlıklı bir kullanım yöntemi aramaya başlamıştım. Acaba sprey şeklinde uygulasam nasıl olurdu? Ya da şurubun içine katsam...?

Hem kullanacaktım, hem de en kullanışlı yöntemi anlatacaktım. :)

Fotoğraflar, kendisinin öğretmenlik hoşgörüsüne sığınılarak Murat Akın Öğretmenim'in Blogundan alındı. http://muratakin26.blogspot.com/2009_04_01_archive.html

Eskiden prospektüslerde, “ürün hakkında daha fazla bilgi almak için” diye başlar ve bir adres verirlerdi. Ben de, bir mektupla üretici firmadan ürün hakkında detaylı bilgi istedim.

(O zamanlar internet yok ki; firmanın sitesinden, ya da başka kaynaklardan araştırma yapabileyim.)

Gelecek döküman Almanca olursa, yandık; İngilizce olursa da işimiz epeyce zor.

Derken derken ne geldi dersiniz?

İlaç kutusunun içinden çıkan prospektüs (kesin hatırlamıyorum ama belki de daha büyük puntolusuydu) ve iki adet de küçük afiş.

Oldu olacak, nasıl kullandığımı da anlatayım. Hayır canım, afişi değil ilacı.

Arıların bir günde kolayca tüketebilecekleri miktardaki 1:1 'lik şurubun içine katarak verdim.

10 çerçeveyi kapsayan bir koloniye 1ml yerine 0.5ml ilaç hesabıyla beş koloniye 2.5ml ilacı, 2,5litre şuruba kattım ve beş koloniye paylaştırdım.

İlaç şuruptan hafifti ve istediğim kadar homojen çözelti oluşmasa da yeterince homojen bir emulsiyondu. Bu nedenle şurubu kolonilere paylaştırırken biraz özen göstermem gerekti.

Varroanın üreme ve ilacın etki mekanizmasını dikkate alarak bir defada önerilen dozu yarıya indirdim; fakat uygulama sayısını iki katına çıkararak ilaçlama süresini de dört haftaya uzattım. Böyle yapmaktaki amacım kolonide her yaştaki tüm arıların ilaçlı şurupla beslenmesini sağlamaktı.

Uygulama sonuçları benim için yeterliydi...

En iyi uygulama yöntemi budur diyemem ama, bilgi ve görgülerime göre bugün de kullansam aynı şekilde kullanırım.

Bu yöntemin, ilaç kalıntısı yönünden sonbaharda ve erken ilkbaharda ilave sakıncalar doğuracağını düşünmüyorum.

İlkbahar sonlarında kullanmak zorunda kalınırsa koloninin ve kolonideki bal stoklarının durumuna göre ayrıca değerlendirilmesi gerekir diye düşünüyorum.

Tabii ki, her halükarda, her iki dönem için ayrı ayrı kalıntı testleri yapılsa iyi olur.

Şimdi tercihimi formik asitten yana kullanıyorum. Yarın ne olur bilmem.

(Yeni parazitler yoldaymış; Uzak Doğudan İran'a kadar gelmişler.)

Arıcılarımıza kalıntısız ürünler üreten sağlıklı ve kalabalık arı aileleri dilerim.

Bal Kristalize Olur

2009-08-08T01:39:00.021+03:00

Bal tüketicisine sesleniyorum, ama; bal tüccarı değilim. Bal ticareti canlansa diye de bir derdim, beklentim yok.
Benimkisi, bildiklerimi, bildiğimi sandıklarımı dilimin döndüğünce paylaşmak.
Bir de arıcılığın yaygınlaşmasının, arıların çoğalmasının yurduma ve dünyaya yararlarını düşünüyorum.
Bal konusuna önce bal benzerlerinden başlayalım.

"Sahte Bal" diye birşey var.
Ben de ayrıntısını üç yıl kadar önce öğrendim.
Isıtılmış, kaynayan suyun içine bolca ticari glukoz, azar azar diğer şekerlerden ve gıda boyaları katılarak hazırlanıyor. Daha uyanık sahtekarlar, koku vermesi için ve "ne kadar süzülse de hala balmumu kırıntıları kalmış" dememiz için bir miktar da petekli bal katarak hazırlıyorlar.
Bu ürünün arıcıyla, arıyla, balla tek ilgisi cam kavanozlarda ve bal adıyla satılmasıdır.
Halkın, tüketicinin, hatta bal üreticisi arıcıların çoğunun böyle bir üründen haberi bile yok.

İkincisi, Şeker Şurubundan Bal
Maliyeti düşürmek ve üretim miktarını artırmak isteyen "bazı arıcıların", nerdeyse arıların aktif olduğu tüm mevsim boyunca, arılarını şurupla besleyerek, ne de olsa arılara yaptırdıkları bir gıda maddesidir. Bu üründe, arının doğadan derleyip işlediği, bal haline getirdiği nektar ve polen de bulunmaktadır.
Bu ürünün birçok ülkede üretilmesi ve etiketinin, adının doğru konulması koşuluyla tüketime sunulması, satışı serbest. (Yurdumuzdaki meyva sularında benzer bir uygulama var, değil mi?)

Tüketici için sakıncalarının ilki saf ve doğal bal satınalmak isterken sakaroz ve glukoz oranı baldan çok yüksek; vitamin, mineral, vb. oranları düşük bir ürünü bal zannederek, bal niyetine ve bal fiyatına satınalmasıdır.
Sizin paltoya gereksiniminiz varken ceket, hadi ceket demeyelim pardösü, satınalır mıydınız? Belki de ne aldığınızı, niye aldığınızı bilir, iki pardösü alır, üstüste giyer, o an için soğuktan korunurdunuz.
Böylece hem alıcı aldatılmamış olur, hem de satıcı "palto yok, pardösü verelim" derken, sahtekar durumuna düşmemiş olur.

Saf ve Doğal Bal Yani Tek Kelimeyle "Bal"

Yurdumuzda, bal tüketicisi konumunda olan okumuş yazmış kişilerin bile çoğu, güvendikleri bal üreticisi arıcıları övmek isterken, "çok dürüst arıcıdır, arılarına hiç şeker vermez, balları da hiç şekerlenmez" derler. Sanırım burda "dikkatin seçiciliği kuralı" geçerli oluyor ve insanlar, günlük hayhuy içinde ilgilenmedikleri konularda duyup gördüklerini, algılayıp anlamıyorlar.
Balın %20 'den azı su, %80 'den fazlası katı madde. Arı ancak bu kadar ustalıkla diyelim ki 20g sıvının içinde 80g katı maddeyi erimiş halde, bal kıvamına getiriyor.
Bu kıvam, bu viskozite, arının ustalığıyla oluşturulan bu akışkanlık balın üretildiği nektar cinsine, baldaki polen oranına, glukoz, fruktoz oranına, ortam sıcaklığına ve birçok başka etkene bağlı olarak, zamanla kayboluyor ve bal kristalize oluyor.
Arının becerisi de ancak bu kadar, vesselam.

Bazı ballarda kristalizasyonun başladığı, nerdeyse bal süzüldüğü gün gözlemleniyor.
Bazı ballar da, kristalizasyon sonunda öyle bir hal alıyor ki; arı, kışın ortasında yemeye kalksa, kendisi bile zor yer.

Çam balı gibi geç kristalize olan bal üreticisi olsa bile, her arıcının, "doğal balın kesinlikle kristalize olduğu" gerçeğini, bıkıp usanmadan anlatması gerekir. Süt alırken hiçbir müşterinin aklına, besiciye dönüp de "ineklere çok su içirdin mi?" diye sormak gelmez, ama arıcıdan bal almayı düşünen herkesin ilk aklına gelen şey "şeker sorgulaması" olur.

Tamam, balımızda "şeker" yok (!). Yani biz arılarımıza bal yapsın diye değil, ilaç niyetine bile, bir gram şeker vermedik. Arılarımız gitti, kırlardaki en doğal çiçeklerden, en doğal nektarları derledi, onları işledi, bal yaptı. Baldaki o güzelim tat nerden geliyor, baldaki tatlı maddeler neler?
Ben, "oz"lar, deyip konuyu kapatayım. Bir arıcı olarak, baldaki tatlı maddelere, "şeker" diyecek değilim ya.

Tüketicinin Gerçek Çekinceleri Baldaki Kalıntılar Olmalı
Arıların da parazitleri var hastalıkları var. Bazılarıyla düzenli, bazılarıyla da gerektikçe mücadele ediliyor. Arıcılarımız günden güne bilinçli davranıyor; hem arılarının sağlığı, hem de bal ve balmumunun sağlıklı olması açısından en uygun yöntemleri araştırıp bulup uyguluyorlar.
Bazen bu da yetmiyor. Kullanılan balmumundaki ilaç kalıntılarından kaçınabilmek zor.
Arıcının çerçeveye takmak için satınaldığı temel petekte, (önceki yıllardan birikmiş olan, ham ve doğal balmumunun içine, kasıtlı olarak yapay maddeler katılmadığı halde) işlenirken yıkansa, süzülse, sterilize edilse bile elimine edilemeyen, ayıklanamayan ve kabul edilebilir seviyelerin altında olsa da kimyasal kalıntılar olabiliyor.
Bu sakıncalı durumdan kaçınmak için tercihimizi süzülmüş baldan yana kullanabiliriz. Ya da çerçevenin ortasında ince bir karton gibi duran temel peteği yemeyiveririz.
Yasalar genellikle toplumun ihtiyaçları iyice belirginleşince ortaya çıkarlar. Nadiren de bilimsel veriler, toplum kendi yararına olan bu yeni durumun henüz farkına bile varmadan, yasa yapıcıya yol gösterir...
Yasalarımız kristalize olmuş, donmuş balların, suçlayıcı ve yanlış bir ifadeyle "şekerlenmiş" balların hakkını, halkımızdan önce teslim etmiştir.
Kısacası, doğal bal donar, kristalize olur, "meşhur yanlış" ifadeyle şekerlenir.

Saf ve doğal bal, pazarlama ve piyasa baskısıyla kristalize olmaktan alıkonursa ne olur?
Yapılan engellemeye göre az yada çok kalite kaybeder, giderek bal ballıktan çıkar.

Tüketici olarak aldığınız bal evde kristalize oldu ve siz henüz damak tadınızı değiştiremediniz, akışkanlığı azalmış balı zevkle yiyemiyorsunuz...
Kristalize olmuş balın tümünü değil, birkaç hafta içinde tüketeceğiniz bir miktarını bir kavanoza koyun. Bu kavanozu da, içinde su olan, bu kavanozu rahatça içine alabilecek büyüklükteki bir kazanın içine yerleştirin. Kavanozun yanları ve mümkünse tabanı kazana temas etmesin. (Kazanın içine, kavanozun altına bir nihale yada bir tabak koyabilirsiniz.)
Kazanı ısıtın. Kazandaki su ısındıkça, suyun içindeki kavanoz ve kavanozun içindeki bal da ısınacaktır. Baldaki kristalizasyon 38-40 °C 'de yavaş yavaş kaybolur. Dikkat edilecek noktalardan birincisi, balın sıcaklığını 44- 45 santigrat derecenin üzerine çıkarmamak; ikinci noktaysa, bu işlemi aynı bala tekrar tekrar uygulamamak gerektiğidir.

Zevkle, özenle, giderek gururla üretilen saf, doğal, sağlıklı ballar arıcılarımız ve tüm halkımız için sağlık ve bereket kaynağı olsun.

Balda, Balmumunda Kalıntı Hakkında Birkaç Söz

2009-07-24T05:42:00.010+03:00

Evvela talimatlara ve yönetmeliklere bakalım !

http://www.kkgm.gov.tr/talimat/gidalarda_ilac_kalinti_uyarilari.html
15-BAL için ilaç kalıntı arınma süresi “GÜN” olarak ifade edilmelidir.

Örnekler :
Gıdalarda (balda) ilaç kalıntı uyarıları
ilaç kalıntı arınma süresi ( i.k.a.s.) :
“tedavi süresince ve son ilaç uygulamasından sonra 30 gün boyunca elde edilen bal insan tüketimine sunulmamalıdır ”
“ arıların bal üretimine başlamasına en az 32 gün kala ve bal üretimi boyunca kullanılamaz.”
“İlaç uygulanan kovanlardan elde edilen ballar insan tüketimine sunulmamalıdır.”
“ arıların bal üretmeye (tutmaya) başlamasından itibaren bal hasadına kadar kullanılamaz”
“ insan tüketimine sunulacak olan polen/arı sütü/propolis/vs toplama/üretme döneminde kovanlara/arılara uygulanamaz ”
“Bal akımı (bal tutumu) süresince ve bal akımının başlamasına asgari 3 gün kala uygulanmamalıdır.” (ilaç kalıntı arınma süresi bal için 3 gündür).

http://www.kkgm.gov.tr/talimat/gidalarda_ilac_kalinti_uyarilari.html
21-Zaman içinde elde edilen ilmi bilgiler sonucunda bu ilaç kalıntı arınma süreleri ve diğer tedbirlerde değişiklikler yapılır.

http://www.kkgm.gov.tr/yonetmelik/vet_ilac.html
Ruhsatın süresi
Madde 34 – Veteriner müstahzar ruhsatının geçerlilik süresi belli bir ürün ya da ürün grubu için Bakanlıkça özel bir şart konulmadıkça veya karar alınmadıkça 5 yıldır.
Ruhsat sahibi müstahzarın değerlendirilmesine imkan sağlamak üzere, ruhsat geçerlilik süresinin bitimine en geç 3 ay kaldığında ruhsat süresi uzatım talebinde bulunmalıdır. Uzatma talebi olduğunda, gerekli değerlendirmeden sonra ruhsatın geçerlilik süresi 5 yıl için uzatılabilir ve aksine bir hüküm olmadıkça bu uygulama sürdürülür. Fakat, ruhsatın uzatılabilmesi için son geçerlilik tarihinden itibaren 2 yıl içinde dahi ruhsat süresi uzatım talebi olmaması halinde ruhsat iptal edilir. Piyasadaki ve depodaki müstahzarlar için Bakanlık emirleri doğrultusunda hareket edilir. Ancak, formülündeki maddelerin ve/veya kalıntılarının insan ve hayvan sağlığı için risk oluşturduğu durumlarda olabileceği gibi 5 yıldan daha az bir geçerlilik süresi tespit edilmiş veya özel bir şart konmuş ise 5 yıllık süre tahdidi uygulanmaz. Bakanlık ruhsat süresinin uzatılması için ruhsat sahibinin yazılı talebine ilaveten ek bilgi ve belgeler talep edebilir.Ruhsatın iptal edilmiş olması ; piyasaya arz edilmiş olan müstahzarların son kullanım tarihine kadar ruhsat sahibinin sorumluluğunu kaldırmaz ve azaltmaz.

http://www.kkgm.gov.tr/yonetmelik/vet_ilac.html
Veteriner ilaç kalıntı uyarısı
Madde 43 – İnsan gıdası elde edilebilecek olan hayvanlarda kullanılmasına izin verilen farmakotoksikolojik etkin maddeleri içeren müstahzarlar, etiket ve/veya prospektüslerinde bu etkili maddelerin kalıntılarının kabul edilen azami seviyelere inmesi için gereken süre ve şartları içeren bir uyarıyı taşımadan kullanıma arz edilemezler. Gereken süre sıfır gün dahi olsa sözkonusu hüküm uygulanır. Kalıntıyla ilgili uyarılar ve süreler Bakanlıkça belirlenir.
Kalıntı problemine sebep olmayan maddeler için bu hüküm uygulanmaz.

Bilim ve teknoloji hergün, heran gelişiyor. Bilimsel bakış açıları ve bilimsel anlayışlar da değişiyor. Giderek, eskiden doğru denilen bazı bilgilerin kısmen veya tamamen yanlış olduğu gibi sonuçlara da varılabiliyor.

O gün için belki çaresizlikten, belki de bilimsel verilerin eksikliğinden doğru olarak kabul ettiğimiz bazı bilgiler(!) bugün için doğru olmayabiliyor.

DDT adını duymamış olmak için çok genç olmak yetmez; ayrıca kentsel, evsel, kırsal veya tarımsal haşerelerle hiç uğraşmamış olmak da gerekir. Tüm dünyada, uzun yıllar boyunca, o kadar yaygın ve yoğun olarak kullanıldı ki; bugün nerdeyse tüm haşere ilaçlarının ortak adı gibi kullanıldığına bile tanık oluyoruz.

Bugünkü bilgilerimizle 2. Dünya Savaşı komutanlarına, "bu ilacı kullanmayın, hem bozulmadan on beş yıl kalıyor, hem toprakları suları kirletiyor, hem en küçük canlıdan en büyüğüne, en sonunda da insana doğru birike birike birikiyor, gerçek zehirli etkisini de insanda gösteriyor" deseydik, bize ne derdi? Sanırım, "Ordularımızı düşman orduları yenemiyor, paraziter hastalıklar öldürsün, öyle mi?" derdi.
(Hayret ! Bügün bile DDT 'nin tamamen yasaklanmadığı ülkeler varmış.)

Naftalin de bu konudaki ikinci örneğimiz olsun:
Bir zamanlar arılı kovanda varroa mücadelesi için ve daha yaygın olarak da kovandan alınmış mumlu çerçeveleri, mum güvesine karşı korumak için kullanılmıştı.

Bunlar uç örnekler, tamam; ama, yaşanmış ve belki de yaşanmakta olan örnekler.

İlaçlara saygılı davranalım; sevmemiz gerekmez.

Bildirilmesi Zorunlu Hastalıklar

2009-07-11T14:02:00.015+03:00

İnsan hastalıkları, hayvan hastalıkları ve bitki hastalıkları için ayrı ayrı listeler oluşturulmuş.
Bu listelerde, (Varroasis çıkartıldığındanberi) arıcılığı ilgilendiren bir tek hastalık var:
Amerikan Yavru Çürüklüğü.
Sadece bir hastalık. Fakat, nasıl bir hastalık.
Umarım görmemişsinizdir. Umarım bundan sonra da görmezsiniz.

Lütfen, http://www.beyazkovan.com/ ( Arıcılık Bilgi Paylaşma Sitesi) ilgili bölümlerini
(1\ Anasayfa - Arı Hastalıkları - Amerikan Yavru Çürüklüğü;
2\ Forum-Arı Hastalıkları-Arılarda Amerikan Yavru Çürüklüğü ;
3\ Forum-Genel Arıcılık(sayfa18)-amerikan yavru çürüklüğü)
tekrar tekrar okuyun.

Hastalığın fotoğrafları için de bir arama motorunun
görsel (images)kısmından "American Foulbrood"
yazıp aratabilirsiniz.

Photo by Virginia Williams. http://www.ars.usda.gov/is/graphics/photos/jul07/d827-1.htm?pf=1

Bu hastalığı yapan etmen ölmek bilmiyor.
Arılar kendi ölülerini bile kaldıramıyor,
peteklerini temizleyemiyor.
Toplumu korumak isteyen devlet de diyor ki:
"Bu hastalığı görürsen bana bildirmek zorundasın".

Ben buraya kadarını biliyorum.
Hastalığı bildirirsek ne olur, bildirmezsek ne olur,
tedaviye çalışırsak (İngiltere'de tedaviye çalışmak da yasakmış),
hele bir de tedavide başarılı olamazsak ne olur bilmiyorum.

Amerikan Yavru Çürüklüğü'ne karşı önlemimizi baştan alalım.
Bu hastalığı, Avrupa Yavru Çürüklüğü, Üşümüş Yavru Hastalığı (Chilled Brood) ve diğer yavru hastalıklarıyla karıştırmayalım.
Herhangi bir hastalık, başka bir hastalığın sebebi olabilir. Bu nedenle tüm hastalıklara karşı tetikte olalım.

uzmanveteriner (Mitat KURT, Uzman Veteriner Hekim) diyor ki:
"Önemli olan hastalık ortaya çıkmadan önlem alabilmektir. Yoksa hastalığın klinik olarak görülmemesi o kovanda mikrobun olmadığını göstermez. Önemli olan hastalık çıkmadan mücadele edebilmektedir. Bu nedenle kovanlar sürekli güçlü tutulmalı, nektar ve polen kaynakları takip edilmeli, antibiyotik kullanımı konusunda devletin koyduğu yasağa uyulmalı, Hastalık çıkması halinde hastalığı gizlemeden laboratuarlara örnekler gönderek gerekli karantina tedbirleri alınmalı, hastalıklı kolonilere sahip olmadan daha çok hastalığı saklamanın ayıp olduğu bilinmelidir."

Türkçemize iyice yerleşmiş, hijyen ve hijyenik diye iki kelime var.
Hıfzıssıhha kelimesini unuttuysak,
sağlık ve sağlıklı kavramlarını öğrenemediysek,
bari hijyeni iyi belleyelim.

Tüm arıcılarımıza ve arılarımıza
sağlıklı ortamlar, güçlü koloniler,
sağlık ve mutluluklar dilerim.

Doğal Olarak Doğal

2009-07-04T11:19:00.016+03:00

Doğal, bitkisel, hatta organik.

Sanayi bölgelerinden uzak, tertemiz dereciklerin kenarında, kimyasal gübre, ilaç görmemiş ısırgan otunun yaprakları doğal değil mi, organik değil mi, bitkisel değil mi? Öyleyse çorbasını yapıp içelim; ama, yaprakları melisa yapraklarını andırıyor diye elimize alıp ovalamayalım. Yüksükotu yapraklarını da, çiçeklerinin güzelliğine kapılıp hem doğal, hem organik hem de bitkisel diye çorbasını yapıp içmeye kalkmayalım.

Kelimeler anlamlarıyla yaşayıp giderken nasıl oluyorsa bazen, yeni yeni anlamlar da yüklenebiliyorlar. Doğal demek iyi demekse kene mi iyi, varroa mı? Bitkisel demek şifalı demekse ısrgan mı şifalı, yüksükotu mu? Organik demek sağlıklı demekse işkembe çorbası mı sağlıklı, kokoreç mi? Ya da organik olduğu halde neden çarık giymeyi tamamen bıraktık?

Bence, o anda, o kişiye, o topluma, insanlığa gerekli, temiz, sağlıklı, uygun, olanla olmayan vardır.

Yine de organik arılarımızı organik varroadan korumak için organik asitlerden formik asit yada oksalik asit kullanalım. Bugünkü bilgilerimize göre "uygun" görünüyorlar…

Tabii ki formik asit diye aldığımız “formik asit”, oksalik asit diye aldığımız da “oksalik asit” olmalı; tabii ki hasattan sonra kullanalım, usulüne uygun olarak ve sentetik eldiven giymeyi de ihmal etmeden...
Kalıntısız, sağlıklı ürünler dilerim tüm arıcılara...

Ben de Larva Nakli Yaptım !

2009-06-28T16:19:00.071+03:00

Daha önce larva nakline hiç yeltenmemiştim. Denememiştim bile diyemiyorum, çünkü, bu iş bana hem çok zor, hem de çok zahmetli gibi görünüyordu.

Zaten klasik yöntemlerle küçük koloniler elde etmek benim için yeterliydi. Hala da yetiyor, ama, "Ali Şekerli Yöntemi"ni gördüğüm zaman, "Aaaa ! Ne kadar kolay ! " dedim.

Larva naklinin avantajları beni bu çarpıcı ve kolay (!) yöntemi denemeye, uygulamaya zorladı:

1\ İlk iş olarak 2ml'lik enjektörlerden uygun tüpleri hazırladım. Çok güzel oldu. "Başlamak bitirmenin yarısıdır" derdi annem.

2\ Anasını değiştireceğim, 13 çerçevede çalışır gibi yapan bir kolonimiz vardı. Bu koloninin anasını "aldım". Saat:13.00

3\ Damızlık olarak kabul ettiğim koloniden larvalı bir çerçeve aldım. Çerçeveyi silkelemeden en genç, en iyi larvaları seçip, enjektörlere aldım.

4\ Herbirinde bir adet larva olan enjektörleri, boş bir çerçeveye tutturdum, telle bağladım.

5\ Larvalı enjektörleri, anasız bıraktığım koloniye verdim. Damızlık koloniden aldığım ve larva kaynağı olarak kullandığım çerçeveyi de bu koloniye verdim. Saat:15.00

Bu aşamaya kadar yaptığım hatalar dikkatinizi çekti mi? Ben bazılarının farkındaydım, benim için kaçınılmaz hatalardı.

Örneğin, anasız bıraktığım ve "başlatıcı"lık görevi yüklediğim koloniye, anasızlığını hissettirecek zamanı vermemiştim. Bu en önemli hatamdı. Hücre boylarını kısaltamamıştım.

Bari hücre tabanları enjektör ucuna gelene kadar itekleseydim hücreleri.

6\ Ayrıntılar önemlidir. Sanat ayrıntılardadır. Şeytan da periler de ayrıntılarda gizlenir.

Arılar, verdiğim larvalı enjektörlere, sıradan ve kirli enjektör muamelesi yapıp altı gün içinde tertemiz temizlemişler. Kendi çerçevelerinde de, benim verdiğim larvalı çerçevede de anamemeleri yapmışlar.

Çok noksanım var çok.
Aşamaları belgeleyecek fotoğraf makinam bile yok. Neyse ki telefonumda böyle bişey varmış, onu kullandım.
İstediğim gibi oynayacağım arılarım da yok; önce Sevgili Ortağım Hasan Topal'ı ikna etmem gerekiyor.

Sonuç olarak, ben yolu yarıladım: Larva nakline başladım.

2009-06-26T15:56:00.003+03:00

Arıcılık, bilimsel bilgilerin, sanatsal uygulamalar bütünüdür.